जनकपुरधाम । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा मधेसी समूहबाट सहमहामन्त्री पदका लागि आठ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् । सहमहामन्त्रीका लागि पूर्वसहमहामन्त्री महेन्द्र यादवसहित अजयकुमार चौरसिया, नागिना यादव, किरण यादव, अभिषेकप्रताप शाह, रामपल्टन साह, मनिषकुमार मिश्र र मुक्ताकुमारी यादवले उम्मेदवारी दिएका छन् ।

मधेसी क्लस्टरबाट एक जना मात्र सहमहामन्त्री निर्वाचित हुने भएकाले आठ उम्मेदवारबीचको प्रतिस्पर्धालाई कांग्रेसभित्र चासोका साथ हेरिएको छ । आज दिउँसो हुने मतदानपछि मधेसी समूहको सहमहामन्त्रीमा कसले स्थान बनाउने भन्ने टुंगो लाग्नेछ ।

यसपटकको प्रतिस्पर्धामा कांग्रेसको पुरानो संगठनबाट लामो समयदेखि सक्रिय नेतादेखि अन्य राजनीतिक दल हुँदै कांग्रेसमा आएका तथा नयाँ पुस्ताका नेतासम्म सहभागी छन् । उम्मेदवारहरूको राजनीतिक पृष्ठभूमि र संगठनात्मक अनुभव फरक रहेकाले निर्वाचनले मधेसमा कांग्रेसभित्रको पुस्तान्तरण, संगठनात्मक प्रभाव र व्यक्तिगत राजनीतिक आधारको अवस्थासमेत देखाउने कांग्रेसका नेताहरूको बुझाइ छ ।

महेन्द्र यादव : संगठनात्मक अनुभवको निरन्तरता

धनुषाका महेन्द्र यादव कांग्रेसमा लामो समयदेखि सक्रिय नेताका रूपमा परिचित छन् । उनी १४औँ महाधिवेशनमा मधेसी क्लस्टरबाट सहमहामन्त्री निर्वाचित भएका थिए । यसपटक पनि उनले सोही पदमा पुनः उम्मेदवारी दिएका छन् ।

विद्यार्थी राजनीतिबाट कांग्रेसमा सक्रिय भएका यादव नेपाल तरुण दलको केन्द्रीय अध्यक्षसमेत भइसकेका छन् । उनी संविधानसभा तथा व्यवस्थापिका–संसदका सदस्य र खानेपानी तथा सरसफाइमन्त्रीसमेत भइसकेका छन् ।

लामो संगठनात्मक अनुभवलाई आफ्नो आधार बनाएका यादवले मधेसमा कांग्रेसको संगठन र जनाधार थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यसहित पुनः उम्मेदवारी दिएको बताएका छन् ।

अजयकुमार चौरसिया : कांग्रेसबाट सद्भावना हुँदै पुनः कांग्रेस

पर्साका अजयकुमार चौरसियाको राजनीतिक यात्रा कांग्रेसबाट सुरु भएको हो । २०४८ सालको निर्वाचनका क्रममा टिकट नपाएपछि उनी सद्भावना पार्टीको राजनीतिमा सक्रिय भएका थिए । पछि कांग्रेसमै फर्किएका चौरसियाले महासमिति सदस्यदेखि केन्द्रीय सदस्यसम्मको जिम्मेवारी सम्हालेका छन् ।

उनी सांसद तथा मन्त्रीसमेत भइसकेका छन् । संसदीय र संगठनात्मक अनुभवलाई आधार बनाउँदै चौरसिया सहमहामन्त्रीको प्रतिस्पर्धामा छन् ।

नागिना यादव : विद्यार्थी राजनीतिबाट केन्द्रीय नेतृत्वमा

महोत्तरीकी नागिना यादवले २०५३ सालमा नेपाल विद्यार्थी संघबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गरेकी हुन् । विद्यार्थी राजनीतिबाट कांग्रेसमा सक्रिय हुँदै आएकी यादव १४औँ महाधिवेशनबाट मधेसी महिला कोटामा केन्द्रीय सदस्य बनेकी थिइन् ।

पार्टीको केन्द्रीय राजनीतिमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएकी यादवले यसपटक सहमहामन्त्री पदमा उम्मेदवारी दिएकी छन् ।

किरण यादव : संविधानसभा हुँदै कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिमा

महोत्तरीकी किरण यादव पनि लामो समयदेखि कांग्रेसको संसदीय राजनीतिमा सक्रिय नेतृ हुन् । पहिलो संविधानसभा निर्वाचनपछि संविधानसभा सदस्य बनेकी उनी दोस्रो संविधानसभामा समेत निर्वाचित भएकी थिइन् ।

यसअघि शेखर कोइराला समूहसँग नजिक रहेकी यादव अहिले गगन थापा नेतृत्वको महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी भएकी छन् । उनले मधेसी समूहबाट सहमहामन्त्री पदमा उम्मेदवारी दिएकी छन् ।

अभिषेकप्रताप शाह : फोरमबाट कांग्रेससम्मको यात्रा

कपिलवस्तुका अभिषेकप्रताप शाहको राजनीतिक पृष्ठभूमि कांग्रेसभन्दा फरक छ । उनले तत्कालीन मधेसी जनअधिकार फोरम नेपालको विद्यार्थी संगठनबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए ।

संविधानसभा सदस्यसमेत बनेका शाह २०७४ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनअघि कांग्रेसमा प्रवेश गरेका थिए । त्यसपछि कांग्रेसबाट संसदीय राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएका उनले यसपटक सहमहामन्त्रीमा दाबी गरेका छन् ।

रामपल्टन साह : नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व

धनुषाका रामपल्टन साह कांग्रेसभित्र नयाँ पुस्ताका नेताका रूपमा अगाडि आएका छन् । उनको राजनीतिक यात्रामा स्वर्गीय नेता प्रदीप गिरीको प्रभाव रहेको बताइन्छ ।

विशेष महाधिवेशनका क्रममा नेतृत्व परिवर्तन र संगठन सुधारसम्बन्धी बहसमा सक्रिय रहेका साह त्यसपछि मधेसी खुलातर्फबाट केन्द्रीय सदस्य बनेका थिए । तुलनात्मक रूपमा छोटो राजनीतिक यात्रामै पदाधिकारी पदमा उम्मेदवारी दिएका कारण उनको उम्मेदवारीलाई नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्वका रूपमा हेरिएको छ ।

मनिषकुमार मिश्र : लोसपाबाट कांग्रेस हुँदै पदाधिकारीको दौडमा

सर्लाहीका मनिषकुमार मिश्र पछिल्लो समय कांग्रेसमा प्रवेश गरेका नेतामध्ये हुन् । उनी यसअघि लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) मा महासचिवको जिम्मेवारीमा थिए ।

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनअघि कांग्रेस प्रवेश गरेका मिश्रलाई पार्टी सभापति गगन थापाले पार्टी प्रवेशसँगै केन्द्रीय सदस्यमा मनोनयन गरेका थिए । कांग्रेसमा आएको छोटो समयमै सहमहामन्त्री पदमा उम्मेदवारी दिएका कारण उनको उम्मेदवारीलाई नयाँ राजनीतिक धारको प्रतिनिधित्वका रूपमा हेरिएको छ ।

मुक्ताकुमारी यादव : मधेसी महिला प्रतिनिधित्व

धनुषाकी मुक्ताकुमारी यादव कांग्रेसमा मधेसी महिला नेतृत्वका रूपमा सक्रिय छन् । उनी १४औँ महाधिवेशनबाट मधेसी महिला कोटामा केन्द्रीय सदस्य बनेकी थिइन् ।

पछिल्लो विशेष महाधिवेशनबाट मधेसी क्लस्टरतर्फ सहमहामन्त्री निर्वाचित भएकी यादवले यसपटक पनि सोही पदमा उम्मेदवारी दिएकी छन् ।

फरक पृष्ठभूमिका आठ उम्मेदवार

मधेसी समूहबाट सहमहामन्त्री पदका लागि मैदानमा रहेका आठै उम्मेदवारको राजनीतिक यात्रा र संगठनात्मक पृष्ठभूमि फरक छ । महेन्द्र यादव र अजयकुमार चौरसियाजस्ता लामो समयदेखि कांग्रेसमा सक्रिय नेतादेखि अन्य दल हुँदै कांग्रेसमा आएका अभिषेकप्रताप शाह र मनिषकुमार मिश्र तथा नयाँ पुस्ताका रामपल्टन साहसम्म प्रतिस्पर्धामा छन् ।

महिला प्रतिनिधित्वतर्फ नागिना यादव, किरण यादव र मुक्ताकुमारी यादव पनि मैदानमा छन् ।

त्यसैले आज हुने मतदानमा उम्मेदवारहरूको संगठनात्मक पहुँच, प्रतिनिधिहरूसँगको सम्बन्ध, विगतको राजनीतिक योगदान, व्यक्तिगत प्रभाव र मधेसी समूहभित्रको समर्थन महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा रहनेछन् ।

मधेसी क्लस्टरबाट एक जना मात्र सहमहामन्त्री निर्वाचित हुने भएकाले आठ उम्मेदवारबीचको मत विभाजन र प्रतिनिधिहरूको रोजाइले कांग्रेसको आगामी केन्द्रीय नेतृत्वमा मधेसको प्रतिनिधित्वको स्वरूपसमेत निर्धारण गर्नेछ ।